--- okf_version: "0.2" type: BlogPost title: "Jak zostać copywriterem?" description: "Czy aby zostać copywriterem wystarczy umieć dobrze pisać? Czy mityczne lekkie pióro i poprawność językowa to wszystko, co potrzebne do rozpoczęcia dynamicznej" resource: https://linkhouse.pl/artykul/jak-zostac-copywriterem/ date: 2019-12-02 updated: 2022-11-02 category: Copywriting author: human --- # Jak zostać copywriterem? ## Najważniejsze informacje - Studia nie są konieczne; pomocne kierunki to m.in. lingwistyka praktyczna i copywriting, filologia polska, dziennikarstwo, psychologia i marketing. - Szkolenia kosztują od kilkudziesięciu złotych do kilku tysięcy, kursy online (Udemy, StrefaKursow, Coursera) nawet od kilkunastu złotych; przed zakupem warto sprawdzić opinie, agendę i umowę. - Zleceń szuka się w serwisach dla freelancerów (np. Useme, Giełda Tekstów, Upwork), na portalach z ofertami pracy i w grupach na Facebooku; w serwisach freelancerskich stawki bywają niższe niż 1 zł za 1000 zzs. - Działalność nierejestrowana nie wymaga wpisu do CEIDG, ale przychód z niej nie może przekroczyć 50% minimalnego wynagrodzenia brutto. - Copywriter z własną firmą jest atrakcyjniejszy dla klientów biznesowych, bo fakturę mogą ująć w kosztach i odliczyć VAT; przy równoległym etacie możliwe jest częściowe zwolnienie ze składek ZUS. - Zalecenia: budować portfolio i bloga, stale się uczyć, sprawdzać informacje i nie przyjmować zleceń o bardzo niskich stawkach. ## Treść artykułu **Czy aby zostać copywriterem wystarczy umieć dobrze pisać?** Czy mityczne _lekkie pióro_ i poprawność językowa to wszystko, co potrzebne do rozpoczęcia dynamicznej kariery przy najlepszych zleceniach? A może bardziej uprzywilejowani są absolwenci konkretnych kierunków - np. polonistyki? Prawdą jest, że [zawód copywritera](https://linkhouse.pl/artykul/jak-stac-sie-copywriterem/) ma dość niski próg wejścia - nie wymaga ukończenia studiów, można poradzić sobie nawet bez kursów i do wszystkiego dojść samodzielnie. Prawdą jest również to, że zostanie **dobrym copywriterem** wymaga wiele godzin nauki i setek tysięcy napisanych znaków ze spacjami. Z tego artykułu dowiesz się: * Czy studia są potrzebne, aby zostać copywriterem * Gdzie znaleźć płatne i **bezpłatne kursy dla copywriterów** * Skąd uczyć się na własną rękę * **Jaki jest dobry copywriter** * Co można robić jako copywriter * Skąd brać **zlecenia na copywriting** * Jakie **książki dla copywriterów** przeczytać * Czy wybrać **copywriting na etat**, działalność gospodarczą czy dorywcze zlecenia ### Jak zostać copywriterem? Czy aby zostać copywriterem potrzebne są studia? **W zawodzie copywritera studia mogą być pomocne, ale zdecydowanie nie są niezbędne.** Do niedawna o studiowaniu copywritingu mogliśmy tylko pomarzyć. Jednak wraz z rozwojem branży digital i zwiększeniu się liczby miejsc pracy w tym obszarze, uczelnie dopasowują się do potrzeb rynku, oferując takie kierunki, jak np. lingwistyka praktyczna i copywriting. Jeśli dopiero stoisz przed wyborem studiów i wiesz, że chcesz związać swoją przyszłość ze słowem pisanym, możesz rozważyć kilka możliwości: * Lingwistyka praktyczna i copywriting * Filologia polska * Dziennikarstwo * Socjologia * Psychologia * Marketing * I inne kierunki związane z językiem, komunikacją i marketingiem Niestety, uniwersytety wciąż oferują niewiele kierunków, na których można nauczyć się marketingowego pisania od a do z. Na skuteczny copywriting składa się wiele aspektów i potrzebna jest wiedza z wielu dziedzin, o które należy zadbać samodzielnie. Więcej na ten temat w dalszej części artykułu. #### Kursy i szkolenia dla copywriterów W sieci można znaleźć mnóstwo [ofert kursów i szkoleń](https://linkhouse.pl/artykul/22-krotkie-i-praktyczne-porady-ktore-pokaza-ci-jak-lepiej-pisac/), dzięki którym możesz zdobyć wiedzę i umiejętności potrzebne w zawodzie. Wybór jest szeroki - znajdziesz wśród nich kursy online do samodzielnego wykonania, kilkugodzinne warsztaty, a nawet cało- lub kilkudniowe szkolenia z gwiazdami marketingu. Ich ceny zaczynają się od kilkudziesięciu złotych, a kończą nawet na kilku tysiącach. Jak wybrać wartościowe **szkolenie z copywritingu**? * Należy zweryfikować opinie o organizatorze i prowadzącym. Opinii warto szukać w Google Moja Firma, na branżowych forach oraz grupach na Facebooku, a także popytać innych copywriterów. * Trzeba zapoznać się z agendą, zakresem szkolenia oraz treścią umowy, a w razie wątpliwości dopytać o wszystko organizatora. * Jeśli okaże się, że organizator szkolenia nie wywiązał się z obietnicy i jakość zająć odbiegała od oferty, nie bój się złożyć reklamacji. Tańszym rozwiązaniem są **kursy copywritingu online**, sprzedawane w dedykowanych serwisach. Ich ceny zaczynają się nawet od kilkunastu złotych, czasem można też trafić na promocje i zniżki. Użytkownicy mają możliwość wystawiania ocen i opinii, co ułatwia weryfikację jakości. Przykładowe miejsca, w których warto szukać kursów, to: * [Udemy.com](https://www.udemy.com) * [StrefaKursow.pl](https://strefakursow.pl/) * [Coursera.org](https://www.coursera.org/) Istnieją instytucje, które oferują **dofinansowanie do szkoleń**, których celem jest nabycie kompetencji zawodowych. Pomocy w sfinansowaniu kursu można szukać m.in. w urzędzie pracy, urzędzie miasta czy stronie Funduszy Europejskich. ##### Czy istnieją bezpłatne szkolenia dla copywriterów? Jeśli dobrze poszukasz, być może uda Ci się znaleźć także **bezpłatne kursy copywritingu**. Najczęściej ich autorzy dzielą się podstawową lub ogólną wiedzą, ale dla początkujących copywriterów mogą być cennym źródłem informacji od czego zacząć. Kto najczęściej organizuje **bezpłatne warsztaty z copywritingu**? * Bezpłatne, cykliczne wydarzenia i konferencje, jak WUD czy CRASH Mondays * Organizacje zajmujące się szeroko pojętą przedsiębiorczością, jak parki naukowo-technologiczne, inkubatory przedsiębiorczości, coworkingi, kluby biznesowe, różnego rodzaju koła, towarzystwa, stowarzyszenia itp. #### Czy można samemu nauczyć się copywritingu? Oczywiście. Co więcej, to często spotykane zjawisko. Jestem nawet skłonna zaryzykować stwierdzenie, że większość - a przynajmniej duża część - copywriterów to samoucy. **Możliwość poznania tajników zawodu na własną rękę jest jedną z największych zalet copywritingu.** Jeśli połączysz teorię z praktyką oraz systematyczność z samozaparciem, są duże szanse, że za jakiś czas będziesz naprawdę dobry/ dobra w tym, co robisz. **Na początku należy skupić się przede wszystkim na doskonaleniu warsztatu oraz pogłębianiu wiedzy o języku, marketingu i samym copywritingu.** Wiedzę możesz czerpać z wielu ogólnodostępnych i bezpłatnych źródeł: * Spotkania branżowe - np. Social Media Czwartek, Panelownia * Literatura * Grupy i forma dla copywriterów/ marketerów * Webinary, blogi, [filmy na YouTube](https://linkhouse.pl/artykul/26-kanalow-na-youtube-ktore-powinien-subskrybowac-kazdy-marketer/) * Blogi specjalistów ### Dobry copywriter, czyli jaki? Jaki copywriter to **dobry copywriter**? Jesteś dobrym kandydatem/ kandydatką, jeśli łączysz kilka cech: * Twórczość i pomysłowość * Otwartość na punkty widzenia i pomysły innych osób * Skrupulatność i wnikliwość * Inicjatywa * Zaangażowanie we własny rozwój Poza cechami ważne są oczywiście odpowiednie umiejętności. Zła wiadomość jest taka, że jest ich dużo więcej niż cech. Jest jednak i dobra wiadomość - dużo łatwiej nabyć nowe umiejętności niż wyrobić sobie konkretne cechy charakteru. **Zlecenia dla copywriterów** najczęściej wędrują do osób, które cechują: * Umiejętność przekucia wiedzy teoretycznej w konkretne rozwiązania * Umiejętność przedłożenia potrzeb klienta ponad własną wizję idealnego tekstu * Doskonała znajomość języka polskiego * Sprawne poruszanie się w zakamarkach internetu i umiejętność zrobienia głębokiego researchu * Dobra [organizacja pracy](https://linkhouse.pl/artykul/narzedzia-e-commerce-organizacja-pracy/) * Umiejętność argumentacji * Znajomość technik copywriterskich, mechanizmów psychologicznych odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji oraz mechanizmów marketingowych * Znajomość języka angielskiego - jeśli nie do pisania, to do researchu * Umiejętność dopasowania komunikatu do grupy docelowej ### Co można pisać jako copywriter? Rozejrzyj się wokół, a z pewnością zauważysz, że teksty znajdują się wszędzie. Artykuły w sieci i w prasie, hasła reklamowe na billboardach, instrukcje obsługi i etykiety kosmetyków łączy jedno - zostały stworzone przez copywritera. **Odpowiadając na pytanie z nagłówka - jako copywriter możesz pisać wszystko.** Formy tworzone przez copywriterów to np.: * Opisy produktów * Artykuły sponsorowane * Artykuły blogowe * Artykuły specjalistyczne * Teksty na strony internetowe (hasła, podstrony typu _o mnie_, _o firmie_ itp.) * Teksty zapleczowe * Slogany reklamowe * Teksty postów do mediów społecznościowych * Dialogi do spotów reklamowych, reklam radiowych * Instrukcje * Teksty na etykiety produktów * Oferty handlowe * Newslettery * I wiele innych Z czasem zorientujesz się, w jakich formach czujesz się najlepiej. Zdasz sobie także sprawę, że często w pisaniu więcej jest pracy koncepcyjnej oraz researchu, niż samego przelewania słów na klawiaturę. ### Książki dla copywritera Książki odgrywają ważną rolę w pracy copywritera. Zarówno **SEO copywriter**, jak i każdy inny _pisacz_ powinien czytać dużo więcej, niż pisze. Czytanie pobudza kreatywność, podsuwa inspiracje, pozwala zapoznać się z technikami stosowanymi przez innych autorów, poszerza słownictwo, sprzyja utrwalaniu poprawnych form językowych i pomaga zdobywać wiedzę. **Co powinien czytać copywriter?** Wszystko. Nie ma tu książek ważniejszych i mniej ważnych. Istotna jest zarówno literatura branżowa, z której można czerpać wiedzę, jak i książki czytane wyłącznie dla przyjemności, dzięki którym poznaje się różne style i zabiegi. Poniżej znajdziesz kilka tytułów, od których warto zacząć. **Literatura branżowa** to obowiązkowa tematyka w biblioteczce copywritera. To głównie z książek pisanych przez innych copywriterów poznasz skuteczne techniki, językowe sztuczki oraz metody efektywnego pisania i pobudzania kreatywności. * Webwriting. Profesjonalne tworzenie tekstów dla Internetu - J. Wrycza-Bekier * Jak pisać, żeby chcieli czytać (i kupować) - A. Jabłoński * Biblia copywritingu - D. Puzyrkiewicz * Content Marketing po polsku. Jak przyciągnąć klientów - B. Stawarz * Narratologia - P. Tkaczyk **Książki psychologiczne i socjologiczne** pomogą poznać mechanizmy, jakie kierują ludzkim procesem decyzyjnym. Znając przyczyny ludzkich zachowań dużo łatwiej znaleźć narzędzia, które pozwolą sformułować skuteczne komunikaty. * Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym - D. Kahneman * Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka - R. Caldini * Przyjemność. Dlaczego lubimy to, co lubimy? - P. Bloom Dobry copywriter to nie taki, który wszystko wie. To taki, który nie boi się sprawdzać i wie, gdzie szukać. Dlatego **słownik** to najlepszy przyjaciel każdego, kto zawodowo zajmuje się pisaniem. * Słownik dobrego stylu - M. Bańko * Wielki słownik wyrazów obcych PWN - L. Drabik * Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN - A. Markowski **Książki językowe** niesprawiedliwie kojarzą się z akademickimi podręcznikami. Wbrew temu stereotypowi, na rynku jest wiele wciągających tytułów, które w interesujący sposób pomagają poznać zasady rządzące poprawną polszczyzną. * Język na sprzedaż - J. Bralczyk * Mówiąc inaczej - P. Mikuła * Słownik polsko@polski - J. Miodek * Nowe Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce - praca zbiorowa **Książki marketingowe** nauczą Cię zasad, którymi należy się kierować, by być skutecznym sprzedawcą. Wszak wokół sprzedaży - produktów, usług, idei - kręci się cały marketing! * Marketing - P. Kotler * To sell is human - D. Pink * Marketing internetowy. Nowe możliwości, nowi klienci, nowe rynki - praca zbiorowa Równocześnie ze słowem drukowanym, **warto systematycznie zapoznawać się z blogami**. O ile w książkach znajdziesz podstawy, które trzeba poznać i przyswoić, nie powiedzą nam zbyt wiele o bieżących trendach. [Bezpłatnej wiedzy i inspiracji](https://linkhouse.pl/artykul/20-najlepszych-podcastow-o-marketingu/) jest w sieci na pęczki. Polecam obserwować przede wszystkim cenionych copywriterów, blogi agencji marketingowych oraz seriwsy z marketingowymi newsami, a także portale dotyczące branż, na temat których chcesz pisać. Oto kilka z nich: * [MaciejWojtas.pl](https://maciejwojtas.pl/blog-wszystkie-wpisy/) * [Dynanet.pl](https://dynanet.pl/copywriting/) * [PawelTkaczyk.com](https://paweltkaczyk.com/) * [ArturJablonski.com](https://arturjablonski.com/) ### Skąd brać zlecenia jako copywriter? **Zlecenia dla copywriterów** publikowane są w wielu różnych miejscach - z czasem zorientujesz się, gdzie najczęściej pojawiają się te najbardziej wartościowe dla Ciebie. #### Portale ze zleceniami dla freelancerów Jest kilka sprawdzonych serwisów ze zleceniami dla freelancerów - zarówno polskich, jak i zagranicznych - na których publikowane są dziesiątki, a nawet setki ofert dziennie. Najpopularniejsze z nich to: * [Good Content](https://goodcontent.pl/) * [Giełda Tekstów](https://gieldatekstow.pl/) * [Text Broker](https://www.textbroker.pl/) * [Useme](https://useme.eu/pl/) * [Upwork](https://www.upwork.com/) * [Oferia](https://oferia.pl/) W serwisach dla freenalcerów możesz szukać zleceń, które spełniają Twoje wymagania - finansowe, terminowe i tematyczne. W niektórych - jak np. Giełda Tekstów - można ponadto sprzedawać gotowe artykuły, co przydaje się szczególnie w momentach, gdy masz czas na pisanie, jednak brakuje Ci zleceń. Głównym minusem zleceń na podobnych portalach są przeważające bardzo niskie stawki - często nawet poniżej 1 zł za 1000 zzs. W połączeniu z dużą konkurencją sprawiają, że trudno o dobrze płatne zlecenie. Często też można trafić na ogłoszenia, w których nie podano żadnych informacji o zleceniodawcy, w związku z czym nie można go zweryfikować. Jeśli płatność nie odbywa się za pośrednictwem serwisu, istnieje ryzyko trafienia na nieuczciwego kontrahenta, który nie zapłaci za naszą pracę. #### Portale z ofertami pracy Tradycyjne portale z ofertami pracy również mogą być źródłem zleceń - tak pojedynczych, jak _etatowych_. Praca copywritera jest na tyle elastyczna, że wielu pracodawców zgadza się na współpracę zdalna lub jedynie część etatu - nie trzeba wtedy ograniczać się współpracy z tylko jednym zleceniodawcą. Portale, na których warto szukać ofert, to m.in.: * [Pracuj.pl](https://www.pracuj.pl/) * [Rocket Jobs](https://rocketjobs.pl) * [Praca.pl](https://www.praca.pl) Zaletą tych portali są przede wszystkim pełne informacje o poszukującym oraz - zazwyczaj - szczegółowo opisane warunki współpracy. Niestety, ogłoszeń jest stosunkowo niewiele, porównując z dostępną w sieci liczbą pojedynczych zleceń. #### Grupy na Facebooku Owocne może być też szukanie zleceń na Facebooku. Grup z ofertami pracy w marketingu, zleceniami dla freelancerów czy zamówieniami kierowanymi stricte do copywriterów jest kilka: * [Copywriter poszukiwany - zlecenia dla copy](https://www.facebook.com/groups/copywritingPL/) * [Praca dla Copywritera Freelanceram](https://www.facebook.com/groups/1757391237897533) * [Freelancerzy](https://www.facebook.com/groups/freelancerzy) * [Zlecenia graficy, copywriterzy tłumacze i inni freelancerzy/ szukam grafika](https://www.facebook.com/groups/334578946675827) * [Praca marketing](https://www.facebook.com/groups/1752158635023191) * [Advertising/PR Jobs](https://www.facebook.com/groups/adverPRjobs/) * [Freelancerzy - szukam/dam pracę](https://www.facebook.com/groups/szukampracy) * [Praca w mediach/reklamie (MODEROWANA)](https://www.facebook.com/groups/pracawmediachireklamie) * [Praca zdalna dla freelancerów](https://www.facebook.com/groups/PracaZdalnaDlaFreelancerow/) * [Mam pracę dla freelancera/znajomy szuka pracy](https://www.facebook.com/groups/282850401780600/) * [Praca w Marketingu](https://www.facebook.com/groups/188042851633313) * [Social Media Marketing - Praca/zlecenia w Polsce](https://www.facebook.com/groups/1316460041786602) Minusem grup na Facebooku jest fakt, że **ciągle powstają nowe, a ogłoszenia na nich powtarzają się**. Łatwo więc wpaść w pułapkę szukania - nie chcąc przegapić żadnej interesującej oferty przeglądamy wszystkie grupy, a ich zawartość różni się w niewielkim stopniu. W ten sposób spędzamy dużo czasu na scrollowaniu, znajdując jedynie garstkę wartościowych zleceń. Plusem natomiast jest **możliwość weryfikacji zleceniodawcy**, którzy publikują oferty z własnych, prywatnych profili. Dużą zaletą jest też możliwość napisania bezpośrednio do autora ogłoszenia na Messengerze. ### Copywriting na etat, własną działalność czy dorywczo? Elastyczność pracy copywritera pozwala poświęcać na nią dowolną ilość czasu. To również świetna okazja do wypróbowania pracy zdalnej. **Jak może pracować copywriter?** #### Copywriting na etat Agencje reklamowe i marketingowe, agencje SEO, duże sklepy internetowe, serwisy informacyjne i tematyczne - we wszystkich tych miejscach możesz znaleźć pracę jako **etatowy copywriter**. Zaletą pracy na etat niezaprzeczalnie jest **stałe wynagrodzenie, niezależne od liczby zleceń**. Czasem ważniejsza od pisania jednego tekstu za drugim jest dla pracodawcy dostępność. Stacjonarny copywriter nie musi przeglądać kalendarza i nie proponuje odległych terminów - mając go na wyłączność, pracodawca może mieć pewność, że nawet najpilniejsze zlecenie zostanie wykonane szybko. Praca na etacie ma jednak także wady - jak mała elastyczność w zakresie doboru zleceń i inne, standardowe niedogodności wynikające z pracy w cudzym biurze, w systemie 8/5. #### Copywriting w ramach własnej działalności Jeśli zależy Ci na większej niezależności, warto rozważyć założenie własnej działalności gospodarczej. Oczywiście wszystkie korzyści niosą za sobą również **koszty - nie tylko finansowe**. Własna firma, nawet jednoosobowa, to odpowiedzialność m.in. przed Urzędem Skarbowym, samodzielne szukanie zleceń, prowadzenie lub opłacenie księgowości. Z drugiej strony, budujesz renomę własnej, a nie cudzej firmy, decydujesz o zakresie obowiązków i godzinach pracy oraz sam/sama wybierasz, z kim chcesz współpracować. Copywriter-firma jest też **atrakcyjniejszym wykonawcą w oczach zleceniodawców biznesowych**. Rozliczając się na podstawie faktury, mogą oni rozliczyć ją jako koszt uzyskania przychodu oraz odliczyć podatek VAT. Nie ma też potrzeby odprowadzania składek i dopełniania szeregu innych formalności, które dotyczą umów o dzieło czy zlecenie. Krokiem pośrednim dla niezdecydowanych może być **działalność nierejestrowana**. Nie wymaga ona rejestracji w CEIDG - wystarczy ująć przychód w rozliczeniu rocznym i zapłacić 18% podatku dochodowego. Przychód z tego rodzaju działalności nie może przekroczyć 50% minimalnego wynagrodzenia brutto (w 2019 r minimalne wynagrodzenie wynosi 2250 zł brutto). #### Copywriting jako dorywcze zajęcie Copywriting to dobre rozwiązanie również wtedy, gdy chcesz jedynie dorobić. Wybierając projekty z długim deadline’m lub drobne zlecenia do zrobienia _od ręki_ można pracować po godzinach - wieczorami czy w weekendy. To również dobry sposób na sprawdzenie, czy taka praca będzie Ci odpowiadać w pełnym wymiarze godzin. Co więcej, jeśli założysz własną działalność gospodarczą, ale jednocześnie będziesz zatrudniony/ zatrudniona w ramach umowy o pracę, możesz liczyć na **częściowe zwolnienie ze składek do ZUS**. W takim wypadku będziesz płacić jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne, jeżeli wynagrodzenie z etatu jest wyższe płacy minimalnej. Inne opcje rozliczenia to umowa o dzieło, umowa-zlecenie, faktura wystawiana przez inkubator przedsiębiorczości lub inny zewnętrzny system - np. serwis Useme. ### Co robić, aby być dobrym copywriterem? Zamiast podsumowania zostawię tutaj kilka rad, które mogą przydać Ci się w pracy copywritera - zarówno na początku, jak i w trakcie kariery. **Co zrobić, aby być dobrym copywriterem?** * Szukaj inspiracji i wsparcia na grupach na Facebooku. Interesującymi miejscami są np. te grupy: *  [Copy Pogaduchy](https://www.facebook.com/groups/copypogaduchy) * [Grupa Uwolnij słowa!](https://www.facebook.com/groups/EnvolveWords/) * [Jak zrobić wpis na bloga, żeby czytelnika wyrwało z butów](https://www.facebook.com/groups/477557412589153/) * Ćwicz kreatywność, bo im więcej z niej korzystasz, tym więcej jej masz. * Zbuduj portfolio i prowadź bloga, by udokumentować swoje możliwości * Stawiaj sobie mierzalne cele i pracuj nad tym, aby je osiągnąć * Cały czas się ucz - czytaj, oglądaj webinary, rozmawiaj z innymi specjalistami * Miej odwagę mieć swój styl, bo to za niego będą cenić Cię zleceniodawcy i czytelnicy A czego nie robić, jeśli chcesz być dobrym copywriterem? * Nie przyjmuj zleceń o bardzo niskich stawkach - takie działania psują rynek i sprawiają, że zleceniodawcy oczekują wysokiej jakości za niewielkie pieniądze, a także wywołują frustrację z powodu braku wymiernych efektów finansowych w zamian za zaangażowanie w pracę * Nie osiadaj na laurach - w zawodzie copywritera nie da się nauczyć wszystkie raz, by później tylko czerpać z tego profity. Copywriting to ciągła edukacja, poszerzanie horyzontów i doskonalenie umiejętności. * Nie rób nic _na pół gwizdka_ - większość zleceń napisanych bez przyłożenia należytej uwagi do jakości wraca z mnóstwem uwag, a Ty musisz poświęcić dodatkowy czas na poprawki. Ludzie z każdej branży znają się i proszą o polecenia, na które Ty nie będziesz mógł/ mogła liczyć, pisząc teksty niskiej jakości. * Nie upieraj się przy jednym pomyśle - nawet, kiedy naprawdę jest świetny. Bywa, że w trakcie pisania przychodzi do głowy motyw lub zdanie, które jest chwytliwe, błyskotliwie i doskonale pasuje do poruszanej tematyki, jednak nijak nie udaje się zbudować na nim całego akapitu. Trudno jest je odpuścić, ale to często jedyne wyjście, które pozwala pójść dalej. * Nie bój się sprawdzać - nikt nie jest nieomylny, a sprawdzanie informacji nie jest powodem do wstydu. To oznaka odpowiedzialności i troski o jakość swojej pracy. * Nie czekaj na wenę - to najgorsze, co można zrobić, cierpiąc na brak inwencji. Dlatego zamiast czekać na oświecenie, lepiej zacząć pisać. Cokolwiek i w jakikolwiek sposób. Przekonasz się, że po chwili pomysły napłyną same.